«У настаўніка няма правоў і жаданняў, а ёсць процьма абавязкаў»
- 6.09.2017, 11:52
Крык душы віцебскай настаўніцы, якая адпрацавала ў школе 12 гадоў.
Настаўнікам у школе ў наш час быць няпроста. І справа нават не ў тым, што дзеці сталі іншымі і з імі стала больш складана працаваць, а ў тым, што настаўнік, акрамя свайго асноўнага абавязку - вучыць школьнікаў, выконвае яшчэ велізарную колькасць спраў. Вытрымліваюць гэта не ўсе, і некаторыя педагогі сыходзяць са школы, пра што пасля не шкадуюць. Сваю гісторыю распавяла Людміла, якая агулам адпрацавала ў школе 12 гадоў.
«У чым перавага работы ў школе? Я бачу толькі адну: вялікі адпачынак летам, - распавяла vkurier.by жанчына. - Асабліва гэта актуальна для мам, у якіх ёсць маленькія дзеці, а бабулі і дзядулі на нейкую прычыну не жадаюць браць на летнія месяцы ўнукаў. Бо так не хочацца ўсё лета вадзіць дзіця ў садок праз тое, што табе на працу! Але, паверце, нават адпачынак 56 дзён не можа перакрыць усе недахопы, якіх цяпер у сістэме адукацыі пераважаюць».
Жыхарка Віцебска Людміла скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка і атрымала размеркаванне ў сельскую школу ў адным з раёнаў Віцебскай вобласці. Кажа, што працаваць там было адно задавальненне: у класе па 5-8 вучняў, праверкі ў школе за ўвесь навучальны год не было ні разу, заробак большы, чым у гарадскіх школах. Але, з іншага боку, маладога спецыяліста не задавальняла жыллё (палова дома з пячным ацяпленнем), ды і проста было вельмі сумна ў вёсцы гарадской дзяўчыне. Таму, калі праз год Людміле прапанавалі перайсці настаўніцай у раённы цэнтр, яна пагадзілася.
Тут усё было па-іншаму: у кожным класе больш за дваццаць дзяцей, на ўрокі з рэгулярнымі праверкамі прыходзілі не толькі дырэктар і завуч, але і спецыялісты раённага адзела адукацыі, а яшчэ даводзілася абыходзіць дамы ўсіх вучняў. Часам настаўніца нават шкадавала, што пераехала з вёскі.
«Мы павінны былі не проста збіраць інфармацыю пра склад сям'і і пра тое, дзе вучацца ці збіраюцца вучыцца дзеці, але і правяраць пячное ацяпленне, - успомніла Людміла. - У нас з сабой быў пералік спецыяльных пытанняў, якія мы павінны былі задаць бацькам, якія пражываюць у прыватным сектары. Напрыклад, трэба было ўдакладніць, што яны будуць рабіць, калі пачуюць пах гару, ці ведаюць яны, у які час аптымальна тапіць печку, каб гэта не было занадта позна. З сабой нам выдавалі правільныя адказы, якія мы зачытвалі, калі бацькі не маглі адказаць самі. Таксама ў анкеце трэба было запоўніць графу, чаму яны не праводзяць газ. Такія абходы трэба было здзяйсняць 1-2 разы на год».
Прапрацаваўшы ў раённай школе некалькі гадоў, Людміла ўжо разам з сям'ёй (мужам і сынам) вярнулася ў родны Віцебск. Працу ў школе знайшла без цяжкасці: хай і не зусім каля дома, але па шляху руху транспарту.
«Што я магу сказаць: у раённым горадзе, а ўжо тым больш у вёсцы, не пішуць і дзясятай часткі тых папер, якія трэба было запаўняць у віцебскай школе, - распавяла Людміла. - Акрамя гэтага, перад «выбарамі» мне давялося збіраць подпісы за Лукашэнку. Столькі негатыву ў свой адрас ад асобы тых, каго я прасіла паставіць подпіс, я не чула ні разу ў жыцці».
Цярпення Людмілы хапіла на чатыры гады, і, калі з'явілася падыходная вакансія на прыватным прадпрыемстве, жанчына адразу сышла туды працаваць. І хай там прыкладна такі ж (нават трохі меншы) заробак, значна карацейшы адпачынак (усяго 26 дзён) і менш сацыяльных гарантый, але, са слоў былой настаўніцы, у школу яна больш ні нагой.
«Я падтрымліваю стасункі з былымі калегамі са сваёй і іншых віцебскіх школ. І разумею, што працаваць там з кожным днём становіцца ўсё больш складана, - распавяла жанчына. - Напрыклад, гэтым летам дзясяцікласніца падала заяву ў міліцыю на сваю маці, што яна яе нібыта збівае. Дзеці цяпер вельмі развітыя і не баяцца нічога. Як пакаралі маму? Правялі прафілактычную размову і паставілі сям'ю на ўлік. А настаўніка, у класе якога вучыцца гэтая дзяўчынка, пазбавілі прэміі на паўгода. Маўляў, дрэнна працаваў з вучнямі свайго класа і не ўсачыў. А як тут усочыш, калі дзяўчынка ніколі ні на што не скардзілася, а пры наведванні сям'і дома візуальна ўсё было нармальна? Або калі з акна па нешчаслівай выпадковасці выпала малалетняе дзіця, якое пражывала ў раёне, які замацаваны за канкрэтнай школы. Прэміі пазбавілі сацыяльнага педагога і настаўніка - класнага кіраўніка старэйшага дзіцяці з гэтай сям'і. І такіх прыкладаў шмат».
Людміла распавядае, што пра свой выбар на карысць іншай сферы для працы не шкадуе ніколькі і шчыра спачувае сваім былым калегам:
«Настаўнік сёння - гэта не чалавек, які дае веды, а наглядчык за ўсім і ўся. У яго няма правоў і сваіх жаданняў, затое ёсць процьма абавязкаў, якія не маюць ніякага дачынення да педагогікі».